اف14 تامکت در نیروی هوایی ایران (20)





تصوير بالا تامکت ايرانی را در حال پرواز بر فراز نيويورک نشان مي‏دهد. نکتة جالب آنکه اين هواپيماها مسير طولانی را با پرواز بر فراز اقيانوس اطلس و قاره اروپا (اسپانيا و ترکيه) به ايران طی کردند. در طول مسير پرواز، اين هواپيماها منقش به علائم نيروي هوايي ايالات متحده بودند که به محض ورود به خاک ايران علائم آنها تعويض مي‏شد.


به تاريخ فوريهء - آوريل 1979 و تغيير حکومت در ايران، و خراب شدن روابط با ايالات متحده، انتظار مي‏رفت که ايران نتواند هيچکدام از اف14 هايش را عملياتي نگه دارد. اين انتظارات به دليل شايعاتي در مورد خرابکاري هواپيماها توسط پرسنل آمريکايي شاغل در نيروي هوايي، قبل از ترک ايران، قوت بيشتري گرفت. تا سپتامبر 1980، نيروي هوايي ايران به نيروي هوايي جمهوري اسلامي ايران تغيير نام داده (IRIAF) و مديريت جديد، شمار زيادي از هواپيماهاي عملياتي را به دليل مشکلات امنيتي ناشي از پاکسازي افسران ارشد، تيرباران، زنداني کردن، تبعيد يا بازنشستگي اجباري پرسنل وفادار به شاه از دست داده بود. IRIAF در چنين شرائطي حياتش را شروع کرد و تامکتهايش درگير جنگي خونين با عراق شدند و حتا قبل از آغاز رسمي جنگ، اولين شکار خويش را به تاريخ 9 سپتامبر 1980 انجام داده بودند؛ اما IRIAF به معني همان IIAF قديمي بود با تمام قابليتهايش: خلبانان و افسران بسيار ماهر و تکنسين‏هاي زميني کارآزموده. تمامي اين افراد پشت هر عقيده‏اي که داشتند، بسيار ميهن‏پرست بودند. اين افراد صادقانه در خدمت نيروي هوايي ايران ماندند و کاري را انجام دادند که کمتر کسي قادر به بيان آن است و آن خدمت صادقانه به وطن، در جريان جنگي که رخ داده بود.




تصوير بالا، لاشه يک فروند ميگ23 عراقي را که در تاريخ 9 سپتامبر ۱۹۸۰ به وسيلهء يکی از گربه‏های ايرانی سرنگون شد، نشان مي‏دهد. سروان خلبان «علی عظيمی» موفق شد با يک تیر موشک AIM-9P سايدوايندر، مأموريت اين ميگ را به پايان رساند. سرنگونی اين هواپيما قبل از شروع حمله سراسری عراق به ايران (22 سپتامبر 1980)، ارزش تامکتها را بيش از پيش برای دولتمردان وقت ايران مشخص ساخت. بقاياي موشك سايدوايندر به خوبي در تصوير مشخص است. سروان عظيمي توانست چهار پيروزي پياپي نيز در روزهاي 17 و 23 سپتامبر و با استفاده از موشكهاي دوربرد AIM-54A بدست آورد. به دنبال اين پيروزي ها بود كه فرمانده كل قواي وقت، سيد ابوالحسن بني صدر دستور داد تا تامكتهاي بيشتري آماده پرواز گردند، ضمن اينكه به اهميت تركيب مرگبار موشك فونيكس و تامكت پي برده شد.


اف14 به شماره سريال 6001 - 3
اولين جنگندهء اف14 که براي ايران ساخته شد و قبل از ارسال به انبار نيروي هوايي در پايگاه هوايي خاتمي (اصفهان)، مدت نسبتن کوتاهي مورد استفاده قرار گرفت.




در تصوير بالا، پرسنل اسکادرانهای ۸۱ و ۸۲ مستقر در پايگاه هشتم شکاری در سال ۱۹۸۶ و در پشت سر آنها تامكت 6001 - 3 ديده مي‏شود. تعداد اندکی از افراد حاضر در تصوير قابل شناسايی مي‏باشند زيرا بسياری از آنان جان خود را در راه دفاع از وطن تقديم نمودند. در رديف ايستاده در وسط فرمانده اسکادران ۸۱ به نام عادلی (با کلاه) واز سمت چپ ايستاده هرندی (نفر دهم) و حسينی‏فر (نفر يازدهم) ديده مي‏شوند. همچنين در رديف نشسته از چپ، انصاری (نفر اول) و مهرگانفر (نفر هشتم) قابل شناسايی مي‏باشند. متأسفانه از درجه خدمتی آنان، اطلاعاتی در دست نويسندگان نمي‏باشد.


اين هواپيما، مدت چند سال را در انبار سپري کرد تا در سال 1981، نيروي هوايي اسلامي ايران (IRIAF)، اين هواپيما را به واسطهء قطعاتي که مخفيانه توسط دولت ايالات متحده به ايران ارسال شده بود، راه‏اندازي کرد و وارد خدمت نمود. اين هواپيما در طول چند سال بعد، در چند نبرد هوايي با هواپيماهاي عراقي شرکت جست.

اف14 به شماره سريال 6020 - 3
اين اولين تامکتي شناخته مي‏شود که به سوي يک MiG-25 عراقي، موشک AIM-54A (فونيکس) را شليک کرد. اين درگيري به تاريخ 15 مي 1981 (ارديبهشت 1360) رخ داد و موشک فونيکس، به دلائل نامعلوم، تنها باعث خسارات اندکي در ميگ25 عراقي شد که گمان مي‏رود به وسيلة خلبان روس کنترل مي‏شد. پس از اين، ميگ25 عراقي، با سرعت سرسام آوري به سمت پايگاهش در عراق فرار کرد.




6020- 3


اف14 به شماره سريال 6022 - 3
اين همان تامکتي است که به تاريخ 21 جولاي 1981، در فضاي بين بغداد تا مرز ايران، عليرغم دستوري که خدمهء اف14 بر عدم ورود به فضاي عراق تحت هر شرائطي داشتند، دو فروند رهگير MiG-23ML عراقي را با شليک تنها يک موشک AIM-54A سرنگون ساخت.

اف14 به شماره سريال 6024 - 3
اف14 با شماره سريال 6024 - 3 ، مشهورترين تامکت در طول دوران حياتش محسوب مي‏شود.




تامكت 6024 - 3 در كنار موشك تمريني فونيكس ATM-54A


اين تامکت در طول خدمت خود در نيروي هوايي ش اهن شاه ي، يکي از دو اف14 اي بود که اقدام به رهگيري و قفل نمودن رادار خود بر روي جنگندهء متجاوز روسي MiG-25R (نوع شناسايي ميگ25) کرده بود. به تاريخ اکتبر 1978، دو فروند اف14 متعلق به پايگاه يكم شکاري مهرآباد، بر روي درياي خزر، به مدت دو دقيقه، اقدام به رهگيري و قفل نمودن رادار خود بر روي ميگ25 شوروي نمودند و هواپيماي شناسايي شوروي، راهي بهتر از فرار در ارتفاع 65000 فوتي را نيافت!


اف14 به شماره 6024 - 3 يکی از معروفترين تامکتها مي‏باشد که در نيروی هوايی ايران به دشمن ميگ-۲۵ لقب گرفته است. اين هواپيما در اکتبر ۱۹۷۸ (آبان 1356) موفق به رهگيری يک فروند ميگ-۲۵ شوروی بر فراز آبهای درياچه مازندران گرديد. رادار AWG-9 اين تامکت به مدت تقريبن يک دقيقه، بر روي هواپيمای متجاوز MiG-25R شوروي به عنوان دشمن قفل نمود. بعد از اين واقعه، شوروی از اعزام هواپيماهای شناسايي خود بر فراز ايران خودداری کرد. هرچند از سال ۱۹۸۷، گزارشهايي مبنی بر ورود مجدد هواپيماهای روسی به حريم هوايی ايران ارائه شده است. اين هواپيما در سال ۲۰۰۴ ميلادی با صرف هزاران ساعت در صها کار تعمير اساسی شد و با رنگ‏آميزی جديد به خدمت در آمد. در حال حاضر اين هواپيما علاوه بر قابليت حمل سلاحهای سنتی، قادر به حمل و شليک موشکهای هوا به هوای سجيل AIM-23C و راكت هوا به زمين ياسر (فاقد سيستم هدايت پذيري) مي‏باشد. «ياسر» مدل تغيير يافته و هوا به زمين موشک هاوک مي‏باشد که با سرجنگی پرقدرت ۳۵۰ کيلوگرمی مجهز شده است. نيروی هوايی ايران همچين تامکتهای خود را به قابليت حمل و شليک موشکهای روسی هوا به هوا از نوع AA-11 Archer يا R-73 و موشکهای ايرانی هوا به هواي فاطر مجهز نموده است. موشک فاطر همان سايدوايندر است از کلاهک و آويونيك موشکهای سايدوايندر AIM-9P و برخي سيستمهای جديد که در ايران طراحی و ساخته شده اند بهره مي‏برد. پروژه فاطر جهت عملياتي نمودن و افزايش توانمندي موشكهاي قديمي سايدوايندر در نيروي هوايي به اجرا درآمد. (استفاده از موشكهاي روسي توسط تامكتهاي ايران تنها يك ادعاست و مدركي در رد يا تاييد آن وجود ندارد)

اف14 به شماره سريال 6027 - 3
تامکت به شماره سريال 6027 - 3 به عنوان هواپيمايي شناخته مي‏شود که زودتر از بقيهء همتاياتش در جنگ به کار گرفته شد. اين هواپيما پيشتر متعلق به گردان 72 پايگاه شکاري شيراز بود، اين يگان، قبل از سال 1980، به جنگنده بمب‏افكن‏هاي فانتوم F-4D مجهز شده بود. سپس به پايگاه يكم شکاري مهرآباد منتقل گشت و در کنار چند تامکتي قرار گرفت که ماموريتهاي تمريني و پروازهاي دفاع هوايي براي پايتخت (تهران) را انجام مي‏دادند.





تامكت 6027 - 3 نيروي هوايي ش اهنش اهي به هنگام سوخت گيري از تانكر بوئينگ 707


ادامه دارد.
منبع:نیروی هوایی شاهنشاهی